Kennisbank · Sneller werken · 7 min leestijd · 11 november 2026
Verwerkersovereenkomst voor ChatGPT: wat je vooraf controleert
Verwerkersovereenkomst ChatGPT: wanneer je er een nodig hebt en welke punten je controleert, van subverwerkers tot opslag en wissen. Algemene uitleg.
Welke gegevens mag je aan AI geven?
Een beslisblad voor klantgegevens, interne bestanden en gekoppelde apps. Met één gratis account pak je deze en de andere 51 toolkits.
Heb je al een account? Log in
Wanneer heb je een verwerkersovereenkomst nodig voor ChatGPT? Je wilt het aanzetten voor je team, iemand vraagt of de AVG ermee in orde is en de verkoper zegt dat alles ‘AVG-proof’ is en in Europa staat.
Een verwerkersovereenkomst voor ChatGPT of een andere AI-tool controleer je aan de hand van een vaste lijst voor je persoonsgegevens invoert. In dit blog loop ik langs wanneer zo’n overeenkomst aan de orde is, wat de AVG erin verlangt, welke punten je bij de leverancier nagaat en hoe je ChatGPT of Claude de tekst laat doorlopen zonder dat het een juridische beoordeling wordt. Het is algemene uitleg en geen juridisch advies.
In dit blog
- Wanneer heb je een verwerkersovereenkomst nodig?
- Wat artikel 28 van de AVG in een verwerkersovereenkomst verlangt
- Verwerkersovereenkomst ChatGPT: de punten die je bij de leverancier nagaat
- De voorwaarden laten doorlopen met ChatGPT of Claude
- Wat je daarna doet en wanneer je een jurist vraagt
- Veelgestelde vragen
Wanneer heb je een verwerkersovereenkomst nodig?
De AVG heeft het over een verwerker als een partij persoonsgegevens verwerkt in opdracht van jou. Jij bent dan de verwerkingsverantwoordelijke. Gebruik je ChatGPT voor teksten waar geen persoonsgegevens in staan, dan speelt de vraag niet. Plak je er gespreksverslagen, klantmails of namen in, dan wel, want persoonsgegevens zijn alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare persoon (artikel 4 lid 1 AVG, zie EUR-Lex).
In artikel 28 staat dat je alleen werkt met verwerkers die voldoende garanties bieden en dat de verwerking wordt vastgelegd in een overeenkomst of andere rechtshandeling. Dat betekent in de praktijk een verwerkersovereenkomst met de leverancier van de tool. De Autoriteit Persoonsgegevens legt op haar site uit wanneer je een verwerkersovereenkomst nodig hebt, dus kijk daar of vraag het een privacyjurist als je het niet zeker weet.
Een mondelinge toezegging van een verkoper is daarom te weinig. ‘Alles staat in Europa’ zegt niets over wie de gegevens mag inzien, hoe lang ze bewaard blijven en wie de onderaannemers zijn. De tekst van de overeenkomst en de voorwaarden bepalen wat er geldt.
Wat artikel 28 van de AVG in een verwerkersovereenkomst verlangt
Artikel 28 lid 3 AVG noemt onderwerpen die in de overeenkomst moeten staan. Ik geef ze hier in gewone taal weer, zodat je weet waar je op let. De volledige tekst lees je op EUR-Lex.
- De verwerker verwerkt alleen op jouw schriftelijke instructie
- Mensen die met de gegevens werken zijn tot vertrouwelijkheid gehouden
- De verwerker neemt passende beveiligingsmaatregelen
- Er zijn voorwaarden voor het inschakelen van een andere verwerker
- De verwerker helpt je bij verzoeken van betrokkenen, zoals inzage of verwijdering
- De verwerker helpt bij andere verplichtingen, zoals het melden van een datalek
- Na afloop worden gegevens verwijderd of teruggegeven
- De verwerker geeft je informatie en laat controles toe
Staat een van deze punten niet of onduidelijk in de overeenkomst, dan stel je de leverancier een vraag. Soms staat het in een andere bijlage of in de gebruiksvoorwaarden. Soms staat het nergens en dan weet je dat je er een antwoord op moet krijgen voor je gegevens invoert.
Let ook op onderaannemers. Een verwerker mag volgens artikel 28 lid 2 geen andere verwerker inschakelen zonder jouw toestemming, die specifiek of algemeen kan zijn. Schakelt hij er een in, dan gelden voor die partij dezelfde verplichtingen en blijft de eerste verwerker volgens lid 4 naar jou toe aansprakelijk. Vraag daarom om de lijst met onderaannemers, met een datum erop.
Verwerkersovereenkomst ChatGPT: de punten die je bij de leverancier nagaat
Volgens de pagina over enterprise privacy op openai.com kan OpenAI een verwerkersovereenkomst (een data processing addendum) afsluiten voor ChatGPT Business, ChatGPT Enterprise en de API, via een aanvraagformulier. Dezelfde pagina zegt dat gegevens uit deze producten standaard niet worden gebruikt voor het trainen van modellen, tenzij de klant daarvoor kiest. Dat is de situatie zoals ik hem op het moment van schrijven heb gelezen, dus loop de actuele tekst na. Of een persoonlijk abonnement onder die afspraken valt moet je zelf navragen bij de leverancier.
Bij elke AI-tool, van welke leverancier ook, loop ik dezelfde punten na. Het gaat om welk type account je gebruikt, of er een verwerkersovereenkomst bij hoort en of die automatisch geldt of apart moet worden aangevraagd. Verder kijk je of ingevoerde gegevens voor training worden gebruikt, waar ze worden opgeslagen en hoe lang, welke onderaannemers er zijn en wat er gebeurt als je het contract opzegt.
Let op uitzonderingen. In sommige voorwaarden staat dat gegevens niet voor training worden gebruikt en tegelijk dat een gesprek wel kan worden gebruikt als je feedback geeft op een antwoord. Zulke bijzinnen vind je alleen als je de tekst leest, daarom is een controlelijst zo waardevol.
Kijk ook naar de plek waar gegevens naartoe gaan. Worden ze buiten de Europese Economische Ruimte verwerkt, dan gelden aanvullende regels voor doorgifte. Hoe dat voor een specifieke tool zit, lees je bij de Autoriteit Persoonsgegevens of vraag je aan een jurist.
Tip: Noteer bij elk punt in welk artikel of welke bijlage je het gevonden hebt en op welke datum je de tekst las. Voorwaarden van leveranciers veranderen. Met een datum kun je laten zien welke versie je hebt gecontroleerd.

De voorwaarden laten doorlopen met ChatGPT of Claude
Een model kan helpen om de tekst te structureren. Je plakt de voorwaarden en de verwerkersovereenkomst erin en laat per controlepunt noteren wat er staat en waar. Het model beoordeelt niet of de overeenkomst voldoet aan de AVG. Dat blijft het werk van een jurist of een functionaris gegevensbescherming.
Je helpt me bij het doorlopen van de voorwaarden en een verwerkersovereenkomst van een AI-tool. Maak een tabel met per punt: wat er staat, in welk artikel of welke bijlage en welke vraag ik nog aan de leverancier moet stellen. De punten zijn: type account, training met mijn gegevens, opslaglocatie, bewaartermijn, onderaannemers (met datum van de lijst), verwijdering na afloop, beveiligingsmaatregelen, hulp bij verzoeken van betrokkenen, melding van een datalek en recht op controle. Citeer letterlijk uit de tekst en zeg 'staat er niet in' als iets ontbreekt. Beoordeel niet of het voldoet aan de AVG. Tekst: [plak de voorwaarden].
Let bij de uitkomst op de zinnen die vaag zijn, zoals ‘binnen een redelijke termijn’ of ‘op aanvraag beschikbaar’. Dat zijn precies de plekken waar je navraagt. Controleer ook of het model letterlijk citeert, want een model kan een zin samenvatten op een manier die de tekst niet dekt.
Zet ook geen echte klantgegevens in de controle zelf. De tekst van voorwaarden bevat geen persoonsgegevens, dus je hebt ze daar niet nodig.

Wat je daarna doet en wanneer je een jurist vraagt
Ga je met de uitkomst naar de leverancier, stel dan de vragen schriftelijk. Een antwoord per mail is bewijs, een telefoontje niet. Bewaar de voorwaarden en de overeenkomst met de datum erbij in je eigen administratie.
Leg ook vast wie in je team welke tool met welke gegevens gebruikt. Hoe je dat doet staat in AI-gebruik van je team inventariseren. Moeten klantgegevens eerst onherkenbaar worden gemaakt, dan helpt persoonsgegevens anonimiseren. En in je eigen voorwaarden en communicatie naar klanten komt het onderwerp terug, zie algemene voorwaarden controleren en AI-gebruik melden aan klanten.
Vraag een jurist of de functionaris gegevensbescherming om de uitkomst na te lezen als er gevoelige gegevens in gaan, zoals gezondheid of personeelsgegevens, of als je twijfelt over een punt. Dat doe je vooral voor de tools waar de gegevens het meest gevoelig zijn.
Het volledig uitgewerkte voorbeeld met fictieve voorwaarden, de controlelijst en de vragen aan de leverancier vind je in het playbook verwerkersovereenkomst: check dit voor je ChatGPT aanzet. Meer toolkits en playbooks staan op de overzichtspagina.
Veelgestelde vragen
Heb ik een verwerkersovereenkomst nodig voor ChatGPT?
Als je persoonsgegevens invoert, zoals namen of gespreksverslagen, dan is de leverancier een verwerker en vraagt artikel 28 AVG om een overeenkomst. Voer je geen persoonsgegevens in, dan speelt het niet. Kijk bij de Autoriteit Persoonsgegevens of vraag het een jurist als je het niet zeker weet.
Biedt OpenAI een verwerkersovereenkomst aan?
Volgens de pagina over enterprise privacy op openai.com kan OpenAI er een afsluiten voor ChatGPT Business, ChatGPT Enterprise en de API. Voorwaarden veranderen, dus lees de actuele tekst. Of een persoonlijk abonnement erbij hoort moet je bij de leverancier navragen.
Is ‘AVG-proof’ genoeg als antwoord van een leverancier?
Nee, want die term zegt niets over wat er in de overeenkomst staat. Vraag naar de tekst: onderaannemers, bewaartermijn, verwijdering en training. Leg antwoorden schriftelijk vast met de datum van de versie die geldt.
Kan ChatGPT de voorwaarden voor me controleren?
Het kan de tekst per controlepunt ordenen en vragen voorstellen, maar het beoordeelt niet of de overeenkomst aan de AVG voldoet. Laat het citeren uit de tekst en controleer die citaten. Laat de uitkomst bij twijfel nalezen door een jurist of functionaris gegevensbescherming.
Je controlelijst met de vragen voor de leverancier
In het playbook werk ik een volledig voorbeeld uit met fictieve voorwaarden van een AI-tool voor samenvattingen, ingevuld per controlepunt. Je krijgt ook een bewerkbaar werkblad met de vragen aan de leverancier en de controle op wat je nog moet nalopen.
Bekijk het playbook: Verwerkersovereenkomst: check dit voor je ChatGPT aanzet