Naar de inhoud

Kennisbank · AI-nieuws · 5 min leestijd · 12 mei 2026

EU AI Act voor het mkb: wat geldt nu en wat komt er nog

De AI Act voor het mkb op een rij: AI-geletterdheid, wanneer je AI moet melden en wanneer de hoog-risicoregels ingaan. Bijgewerkt november 2026.

Gratis toolkit bij dit artikel · 7 pagina's

Welke gegevens mag je aan AI geven?

Een beslisblad voor klantgegevens, interne bestanden en gekoppelde apps. Met één gratis account pak je deze en de andere 51 toolkits.

Je hebt geen wachtwoord nodig. Met alleen je naam en e-mailadres pak je alle gratis toolkits. Je ontvangt ook onze nieuwsbrief met praktische AI-tips. Afmelden kan altijd met één klik. Lees ook onze privacyverklaring.

Heb je al een account? Log in

De AI Act is de Europese wet die regelt hoe bedrijven AI maken en gebruiken. Voor de meeste mkb-bedrijven gelden nu twee dingen: je zorgt dat je team genoeg weet van de AI die het gebruikt en je laat het weten als klanten met een chatbot praten of AI-content van je te zien krijgen. De zware regels voor hoog-risico-AI gaan pas op 2 december 2027 in.

We schreven dit artikel in de zomer van 2026. Daarna paste de EU de wet aan, waardoor een deel van de data en regels veranderde. In november 2026 hebben we het herschreven, zodat je hier leest wat nu geldt. Het is een overzicht van de regels. Gaat het om jouw specifieke situatie, laat je dan adviseren.

Hoe werkt de AI Act?

De wet deelt AI in naar risico. Een paar toepassingen zijn verboden, zoals AI die mensen een sociale score geeft. Voor AI met een hoog risico gelden strenge eisen. Voor de AI die de meeste bedrijven gebruiken, zoals ChatGPT, Claude of Copilot voor mail, teksten en analyses, gelden vooral twee lichtere plichten: AI-geletterdheid en transparantie.

De wet maakt verschil tussen aanbieders en gebruiksverantwoordelijken. Een aanbieder maakt een AI-systeem of brengt het onder eigen naam op de markt. Een gebruiksverantwoordelijke zet het in zijn bedrijf in. Dat zijn de meeste mkb-bedrijven. Laat je een eigen chatbot bouwen en zet je die op je site, dan kun je ook aanbieder zijn.

Welke data gelden er?

  • 2 februari 2025: de verboden toepassingen en de plicht tot AI-geletterdheid gaan in.
  • 2 augustus 2025: regels voor de makers van grote AI-modellen voor algemene doeleinden, zoals de modellen achter ChatGPT en Claude.
  • 27 juli 2026: de wijziging van de AI Act, Verordening (EU) 2026/1744, treedt in werking. Je leest de tekst in het Nederlands op EUR-Lex.
  • 2 augustus 2026: de transparantieregels uit artikel 50 gaan in, voor chatbots, deepfakes en AI-teksten over zaken van publiek belang.
  • 2 december 2026: AI-systemen die al voor 2 augustus 2026 op de markt waren, moeten hun output machineleesbaar markeren. Er komen ook twee verboden bij, voor AI die zonder toestemming seksueel expliciete beelden van bestaande personen maakt en voor AI die materiaal van kindermisbruik genereert.
  • 2 december 2027: de eisen voor hoog-risico-AI uit bijlage III gaan in, zoals AI voor werving en kredietbeoordeling.
  • 2 augustus 2028: de eisen voor AI in producten die al onder Europese productregels vallen, zoals speelgoed en medische hulpmiddelen.

Wat betekent AI-geletterdheid voor je team?

Artikel 4 vraagt dat je maatregelen neemt die de AI-geletterdheid van je mensen ondersteunen. Sinds de wijziging van juli 2026 schrijft de wet geen bepaald kennisniveau meer voor. Je bepaalt zelf wat past bij de tools die je gebruikt en het werk dat je ermee doet.

Wij raden aan dat iedereen die met AI werkt drie vragen kan beantwoorden. Welke AI-tools gebruiken we en waarvoor? Welke gegevens gaan er niet in? Hoe controleer je wat eruit komt voordat je het gebruikt? Voor die laatste vraag maken we de cursus AI-antwoorden controleren voordat je ze gebruikt.

Leg kort vast wat je hebt gedaan, zoals een training, een werkafspraak of een uitleg voor nieuwe medewerkers. De wet noemt vastleggen niet als plicht. Het helpt wel als iemand vraagt welke maatregelen je hebt genomen.

Wanneer moet je melden dat je AI gebruikt?

Sinds 2 augustus 2026 geldt dat in drie situaties.

  • Een chatbot of AI-assistent die rechtstreeks met mensen praat. Mensen moeten weten dat ze met AI te maken hebben, tenzij dat uit de situatie al duidelijk is.
  • Deepfakes. AI-beelden, -video of -audio die bestaande mensen, plekken of gebeurtenissen nabootsen en voor authentiek kunnen doorgaan, label je als AI.
  • AI-teksten over zaken van publiek belang. Publiceer je met AI gemaakte tekst om het publiek te informeren, dan label je die ook. Dat hoeft niet als een mens de tekst heeft nagekeken en iemand de redactionele verantwoordelijkheid draagt.

Een algemene meldplicht voor mails die je met AI schrijft staat niet in de wet. Een klantmail of offerte die je met Claude opstelt en zelf verstuurt, hoef je niet als AI te labelen. Antwoordt een systeem zelfstandig op berichten van klanten, dan kan dat wel onder de regel voor chatbots vallen. Hoe je dat netjes inricht, lees je in AI voor klantcommunicatie.

In juni 2026 publiceerde de Europese Commissie een gedragscode voor het markeren en labelen van AI-content. Die laat zien hoe aanbieders en gebruikers het labelen in de praktijk kunnen aanpakken.

Heb je een AI-beleid nodig?

Voor gewoon AI-gebruik schrijft de AI Act geen AI-beleid voor. Wij raden het toch aan, omdat het de afspraken uit dit artikel op één plek zet. Eén A4 is genoeg: welke tools je gebruikt, welke gegevens er niet in gaan, wie de output controleert en bij wie medewerkers terechtkunnen met vragen. Voor persoonsgegevens geldt daarnaast de AVG, ook als je ze in een AI-tool zet.

Duidelijke afspraken nemen ook een deel van de onrust in een team weg. Daarover schreven we in hoe je AI-weerstand in je team aanpakt.

Valt jouw bedrijf onder hoog-risico-AI?

Voor de meeste mkb-bedrijven niet. Hoog risico gaat over AI die beslissingen over mensen ondersteunt of neemt op gevoelige terreinen, zoals sollicitanten selecteren, prestaties van medewerkers beoordelen, kredietwaardigheid bepalen of toegang tot onderwijs regelen. Gebruik je AI voor zoiets, dan heb je tot 2 december 2027 om je voor te bereiden. Begin op tijd, want de eisen gaan over menselijk toezicht, documentatie en het bewaren van gegevens over hoe het systeem werkt.

Wat doe je nu?

  1. Maak een lijst van de AI-tools die in je bedrijf worden gebruikt, ook de gratis versies die medewerkers zelf hebben aangezet.
  2. Spreek af welke gegevens er niet in gaan en hoe je output controleert. Zorg dat iedereen die afspraken kent.
  3. Kijk of je een chatbot hebt of AI-beelden en AI-teksten publiceert. Regel dan de melding of het label.
  4. Vraag de leverancier van je chatbot of andere AI-tool of de output voor 2 december 2026 gemarkeerd wordt. Wat je verder voor die datum regelt, lees je in AI Act na het uitstel: wat je als ondernemer voor 2 december regelt.
  5. Gebruik je AI bij beslissingen over mensen, zet 2 december 2027 dan in je agenda en laat je adviseren.

Wil je dat je team in korte tijd leert hoe het veilig en slim met AI werkt, kijk dan naar de training AI-geletterd werken. Werkt je team met Claude, dan is de Claude Team Training de snelste route.

Meer lezen

Gratis toolkit bij dit artikel · 7 pagina's

Welke gegevens mag je aan AI geven?

Een beslisblad voor klantgegevens, interne bestanden en gekoppelde apps. Met één gratis account pak je deze en de andere 51 toolkits.

Je hebt geen wachtwoord nodig. Met alleen je naam en e-mailadres pak je alle gratis toolkits. Je ontvangt ook onze nieuwsbrief met praktische AI-tips. Afmelden kan altijd met één klik. Lees ook onze privacyverklaring.

Heb je al een account? Log in

Wil je dieper? Het premium playbook Moet je klanten vertellen dat je ChatGPT gebruikt? werkt dit uit met een bewerkbaar werkblad.

Wil je verder?